Logo

Systemy wentylacyjne: wymagania, normy, przepisy i zasady projektowania

Wentylacja to bardzo ważny element każdego budynku. Gwarantuje wymianę powietrza, a tym samym zapewnia mieszkańcom komfort i bezpieczeństwo. Jakimi zasadami należy się kierować, projektując wentylację w domu jednorodzinnym?

Przepisy związane z koniecznością czyszczenia instalacji wentylacyjnych
Przepisy związane z koniecznością czyszczenia instalacji wentylacyjnych

Rodzaje systemów wentylacji: grawitacyjna, mechaniczna i hybrydowa

Zasadniczo wyróżniamy trzy typy wentylacji. Pierwszy z nich to wentylacja grawitacyjna, która jest najpopularniejsza i z którą nie wiążą się szczególne wymagania technologiczne. Opiera się na naturalnym ruchu powietrza, czyli konwekcji. W tym wariancie cieplejsze powietrze z wnętrza mieszkania unosi się do góry, wędrując przez otwory wentylacyjne i komin na zewnątrz budynku. Do poprawnego działania niezbędne są nieszczelności (naturalne szczeliny lub np. nawiewniki okienne) oraz różnica temperatur między wnętrzem domu a powietrzem na zewnątrz. Wentylację grawitacyjną stosuje się powszechnie w domach jednorodzinnych, w tym również w domach drewnianych.

Wentylacja mechaniczna jest niezależna od naturalnych ruchów powietrza. Stosuje się ją coraz częściej ze względu na fakt, że budynki wznoszone w nowych technologiach są dobrze izolowane (bardzo szczelne), a to z kolei ogranicza działanie konwekcji. Wentylacja wymuszona zainstalowana w domu składa się z systemu wentylatorów, które kierują ruchem powietrza. Procesem tym możemy dowolnie sterować – zależnie od bieżących potrzeb.

Wentylacja mechaniczna nawiewno-wywiewna umożliwiająca odzyskiwanie ciepła nazywana jest rekuperacją. Rozwiązanie to pozwala wprowadzić oszczędności do budżetu domowego i bardzo dobrze sprawdza się w domach energooszczędnych, w których nawiew powietrza z zewnątrz jest ograniczony. Mechanizm działania tego wariantu wentylacji opisaliśmy w artykule Jak działa rekuperator?.

Montowanie zaślepki na wlotach otworów wentylacji mechanicznej na zewnątrz
Montowanie zaślepki na wlotach otworów wentylacji mechanicznej na zewnątrz

Stosunkowo często wykorzystuje się również wentylację hybrydową, która może działać w sposób naturalny (jako wentylacja grawitacyjna) lub w określonych warunkach – jako wentylacja mechaniczna.

Normy stosowane w wentylacji

To, jakie parametry powinna mieć wentylacja zastosowana w domu jednorodzinnym, określają aktualne przepisy prawa budowlanego. Zgodnie z obowiązującą w Polsce normą PN-83/B-03430 każdy budynek mieszkalny musi zostać wyposażony w wentylację i nie ma od tej zasady wyjątków. Norma ta szczegółowo określa także strumień objętości powietrza wentylacyjnego dla poszczególnych pomieszczeń. Szczególnie istotne jest zaprojektowanie odpowiedniej wentylacji w kuchni i łazience, gdzie nie można dopuścić do słabej cyrkulacji powietrza.

Jak oblicza się wielkość strumienia świeżego powietrza wentylacyjnego?

Głównym zadaniem projektanta wentylacji jest osiągnięcie bilansu powietrza wewnątrz domu, tzn. takie zaplanowanie całego systemu, by ilość powietrza wywiewanego i nawiewanego do poszczególnych pomieszczeń była optymalna, tzn. bilansowała się.

Sprawdzanie izolacji, szczelności wyciągów
Sprawdzanie izolacji, szczelności wyciągów

Pomieszczenia, w których przede wszystkim wywiewamy powietrze, to łazienki, kuchnie, pralnie, suszarnie i pomieszczenia gospodarcze. Dzieje się tak, ponieważ w pomieszczeniach tych powstaje dużo wilgoci, zanieczyszczeń i zapachów, które należy usunąć na zewnątrz budynku.

Do pomieszczeń bez specjalnego przeznaczenia (tzn. sypialni, salonu, pokoju dziecięcego itd.) wentylacja powinna nawiewać taką samą ilość powietrza, jaką wywiewa z kuchni czy łazienki. W ten sposób możemy zyskać higieniczne, komfortowe warunki do przebywania w domu.

Minimalny strumień powietrza wentylacyjnego możemy wyliczyć, wykorzystując w tym celu odpowiedni wzór. Zależnie od wybranego kryterium wykorzystujemy wzór z różnymi czynnikami zakłócającymi (takimi jak zyski ciepła w pomieszczeniu, zyski pary wodnej, ilość wydzielanych zanieczyszczeń gazowych czy liczba osób).

Przykładowo wzór, w którym jako czynnik zakłócający uwzględnia liczbę osób w pomieszczeniu, wygląda następująco:

VN = n · Vi

VN oznacza strumień nawiewanego powietrza, wyrażony w m3 na godzinę. Przez n rozumiemy liczbę osób w pomieszczeniu, Vi natomiast oznacza minimalny strumień świeżego powietrza (ilość powietrza), który przypada na jedną osobę (wyrażony w m3/h) – dla pomieszczenia, w którym stale przebywają ludzie, wartość Vi określa się na 20-30 m3/h.

Wymagania i dyrektywy w obecnych standardach dotyczące wentylacji i klimatyzacji
Wymagania i dyrektywy w obecnych standardach dotyczące wentylacji i klimatyzacji

Wymagania techniczne dla systemu wentylacyjnego w kuchni, sypialni i WC

Jak podaje norma PN-83/B-03430, strumień objętości powietrza wentylacyjnego w budynku mieszkalnym jest określony przez sumę strumieni powietrza usuwanego z pomieszczeń pomocniczych. W zapisach normy ustalono minimalną wartość tych strumieni dla różnych wariantów budowlanych. Poniżej kilka przykładów:

  • w kuchni z oknem, w której znajduje się kuchenka węglowa lub gazowa – 70 m3/h;
  • w kuchni z oknem, w której znajduje się kuchenka elektryczna – 30 m3/h w domu do 3 mieszkańców i 50 m3/h w domu, w którym zamieszkują więcej niż 3 osoby;
  • w kuchni bez okna, w której znajduje się kuchenka elektryczna – 50 m3/h (70 m3/h dla takiego samego pomieszczenia z kuchenką gazową);
  • w łazience – 50 m3/h (w wydzielonym WC 30 m3/h);
  • w pokoju mieszkalnym, który nie jest połączony z kuchnią, łazienką i WC – 30 m3/h.

Wentylacja w pralni i suszarni oraz na poddaszu – wymagania

W pralniach i suszarniach wytwarza się bardzo dużo wilgoci i intensywnych zapachów, dlatego zastosowanie odpowiedniej wentylacji jest niezbędne. Dobra cyrkulacja powietrza pozwoli ochronić ściany i sufit przed grzybami czy pleśnią oraz szybsze suszenie. Suszarnia w domu to zazwyczaj pomieszczenie bez okna. Jeśli posiadamy wentylację grawitacyjną, konieczne może okazać się umieszczenie dodatkowych otworów w drzwiach – tak, by zapewnić jedną pełną wymianę powietrza na godzinę.

Ze względu na konieczność intensywnego wentylowanie warto rozważyć zastosowanie w domowej suszarni wentylacji mechanicznej. Strumień objętości powietrza dla pomieszczeń pomocniczych, w których nie przewidziano okna, zgodnie z obowiązującą normą powinien wynosić minimum 15 m3/h.

Wymagania wentylacji w salonie z kominkiem oraz kotłowni i piwnicy

W salonie z kominkiem należy zastosować wentylację grawitacyjną lub mechaniczną nawiewno-wyciągową. Istotne jest, by system wentylacyjny umożliwiał dostarczenie 10 m3/h powietrza na 1 kW mocy kominka. Podobna zależność występuje w kotłowniach wyposażonych w piece różnego typu.

Wentylacja w pomieszczeniach, w których zachodzi spalanie, powinna być w stu procentach sprawna ze względu na szkodliwe gazy wydzielające się w tym procesie. W piwnicy natomiast wentylacja powinna zapewniać wymianę powietrza na poziomie minimum 0,3 m3/h. Wentylację grawitacyjną sprawdzi się także na poddaszu, koniecznie należy jednak pamiętać, by zastosować odpowiednio długi kanał wentylacyjny.

Izolacja kanałów wentylacyjnych - zabezpieczenia i ochrona przed skraplaniem pary wodnej
Izolacja kanałów wentylacyjnych - zabezpieczenia i ochrona przed skraplaniem pary wodnej

Konserwacja instalacji wentylacyjnych

Wymagania dotyczące utrzymania czystości systemów wentylacyjnych określa unijna norma BS-EN15780. Przepisy te w dużej mierze odnoszą się do wentylacji mechanicznych w dużych budynkach przemysłowych, biurowcach czy obiektach gastronomicznych.

Dla domów jednorodzinnych specjaliści zalecają czyszczenie kanałów wentylacyjnych co najmniej raz na 5 lat, niezależnie od typu instalacji. Czynność tę należy zlecić fachowcom, którzy najpierw przeprowadzą inspekcję (ocenę staniu instalacji), a następnie czyszczenie właściwe oraz kontrolę sprawności całego systemu.

Dobra wentylacja w domu (a więc czysta i sprawna) gwarantuje nie tylko komfort oddychania, ale i bezpieczeństwo domowników.

Pozwolenie na budowę – wszystko, co powinieneś wiedzieć
Blog
20 Wrzesień 2022
Budowa domu jednorodzinnego jest procesem nie tylko czasochłonnym, ale również wymagającym konkretnych formalności. Najważniejszą z nich jest uzyskanie pozwolenia na budowę, dzięki któremu m
Prefabrykowane domy stalowe - ciekawostka czy przyszłość?
Blog
22 Lipiec 2022
Budynki posiadające konstrukcję w postaci stalowego szkieletu to stosunkowo nowa propozycja na naszym rynku domów jednorodzinnych. W budownictwie szkielet stalowy jest jednak stosowany już od wie
Wsparcie inwestycji deweloperskiej
Blog
13 Lipiec 2022
Projekt i działka to pierwszy etap inwestycji deweloperskiej. Następne to organizacja budowy oraz marketing! Wykorzystujemy już istniejące zaplecze techniczne i doświadczenie, by inwestycje de
Decyzja o warunkach zabudowy - wzór wniosku i jak je uzyskać?
Prawo
08 Styczeń 2022
Pisalismy już o tym, kiedy potrzebne są warunki zabudowy i do czego one służą. Procedura ich uzyskania nie jest skomplikowana, choć potrafi być nieoczekiwanie czasochłonna i opóźnić tym samym
Dodaj jeszcze jeden projekt do porównania. (Możesz porównać do 4 produktów)
wyczyść
Ta strona używa plików cookie w celu usprawnienia i ułatwienia dostępu do serwisu oraz prowadzenia danych statystycznych. Dalsze korzystanie z tej witryny oznacza akceptację tego stanu rzeczy.
Polityka Prywatności      
AKCEPTUJĘ